İsrail ve Filistin arasında 11 gün süren şiddetli saldırıların ardından varılan kırılgan ateşkes sürerken Mısırlı yetkililer ateşkesi kalıcı hale getirmek amacıyla taraflar arasında arabuluculuk yapmayı sürdürüyor.
Mısırlı bir diplomat ve Hamas yetkilileri, Kahire’nin gönderdiği heyetin dün İsrail ve Filistin topraklarına giderek görüşmeler yürüttüğünü bildirdi.
Mısırlı diplomat, şiddet olaylarına uzun süreli son vermenin yolunun bu olayları tetikleyen gerekçeleri de önlemekten geçtiğine dikkati çekti.
Mısır hükümeti ayrıca Gazze’ye acil tıbbi ve insani yardım taşıyan 130 kamyonun gönderildiğini açıkladı.
Son on yıl içinde İsrail ve Hamas arasında dört büyük çatışma yaşandı.
İsrail ve Hamas ateşkes sonrası zafer ilan etti
İsrail ve Hamas arasında 11 gün süren şiddetli saldırıların ateşkesle sonuçlanmasının ardından iki taraf da zafer ilan etti.
Cuma erken saatlerde açıklanan kırılgan ateşkesin ardından Gazze’de binlerce kişi sokaklara döküldü. Ellerinde Filistin ve Hamas bayrakları taşıyan Filistinli gençler çatışmaların durmasını araçlarının kornalarını çalarak kutladı, yollardan kendilerini izleyenlere şeker dağıttı. Kutlamalar sırasında havai fişekler de atıldı.
Your browser doesn’t support HTML5
Gazzeliler Ateşkesi Sokaklarda Kutladı
İsrail’de de Başbakan Benyamin Netanyahu, Gazze’de düzenlenen operasyonların Hamas’ın füze saldırısı düzenleme kapasitesine ağır hasar verdiğini, 200’ü aşkın militanı öldürdüğünü ve Hamas’ın kaçakçı tünellerini önemli ölçüde tahrip ettiğini söyledi. Hamas buna karşılık 20 kadar savaşçısının öldüğünü savunuyor.
Bununla birlikte Netanyahu, Hamas’ın yeni saldırı girişimlerinin daha şiddetli karşılık bulacağı konusunda uyarıda bulundu.
Zafer ilan eden Hamas liderlerinden İsmail Haniye, kendilerinden askeri ve ekonomik anlamda daha güçlü bir düşmana karşı başarılı bir direniş gösterdiklerini söyledi ve çatışmalarda büyük tahribat yaşayan Gazze’yi yeniden inşa etme sözü verdi.
Your browser doesn’t support HTML5
Gazze’de enkaz toplama çabaları
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), İsrail ve Hamas arasında yaşanan çatışmalar sonucu, büyük çoğunluğu Filistinliler'den oluşan 275’ten fazla kişinin yaşamını yitirdiğini belirtiyor. Yaralı sayısının ise 8 binden fazla olduğu tahmin ediliyor. WHO’nun açıklamalarına göre bölgede 17 sağlık merkezide hasar gördü. Bölgede ciddi oranda ilaç ve tıbbi malzeme sıkıntısı baş gösterdi.
Gazze’de 72 bin kişinin evlerinden olduğunu kaydeden Birleşmiş Milletler, kentte acil insani ihtiyaçlar için 18 milyon 600 bin dolar ödenek ayrıldığını bildirdi.
İsrail’in güneyinde, Hamas füzelerine hedef olan Sderot kentinde kimileri İsrail hükümetinin ateşkes kararını aceleci bulurken, kimileri de destek verdi.
Gazze'de İsrail bombardımanında yıkılan apartman binasının enkazı
Uluslararası tepkiler
Başkan Joe Biden, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun kendisini Hamas’la “ortak ve koşulsuz bir ateşkese” razı olduğu konusunda bilgilendirdiğini açıkladı. Biden, “ilerleme kaydetme konusunda gerçek bir fırsata” sahip olduklarına inandığını ve kendisinin de bu yönde çalışmaya kararlı olduğunu söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken Çarşamba ve Perşembe günleri İsrail ve Filistinli yetkililerle görüşmek amacıyla bölgeye gidecek. Blinken’in Ürdün ve taraflar arasında arabuluculuk yapan Mısır’ı da ziyaret etmesi bekleniyor.
Ateşkes birçok ülkede memnunlukla karşılandı. İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada tarafların ateşkesi kalıcı hale getirmesi, “kabul edilemez” şiddet döngüsü ve sivil kaybına son vermesi çağrısında bulundu.
Welcome news of a ceasefire in Israel and Gaza. All sides must work to make the ceasefire durable and end the unacceptable cycle of violence and loss of civilian life. UK continues to support efforts to bring about peace.
— Dominic Raab (@DominicRaab) May 20, 2021
Avrupa Birliği (AB) Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Josep Borrell, tek seçeneğin “iki devletli çözümden” geçtiğine işaret etti.
Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zaharova, Moskova’nın da ateşkes kararından memnun olduğunu ama daha fazla adıma gereksinim duyulduğunu kaydetti.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Zhao Lijian, Pekin hükümetinden Filistinliler’e 1 milyon dolar acil insani yardım ve 200 bin Corona aşısı vaadinde bulundu.
Sessiz diplomasi
İsrail’in Kudüs’teki Filistinliler’e karşı insan hakları ihlalinde bulunduğunu savunan Hamas, 10 Mayıs’tan itibaren İsrail topraklarına füze saldırıları düzenlemeye başlamıştı. Hamas’ın saldırıları, İsrail mahkemesinin Doğu Kudüs’te Şeyh Cerrah mahallesindeki Filistinliler’e ait evlerin mahkeme kararıyla tahliye edilmesi yönündeki girişimleri ve onu izleyen protesto eylemlerini izliyor.
Buna karşılık İsrail Gazze’de Hamas liderleri ve örgütün altyapısını hedef alan topçu ve hava saldırıları düzenledi. İsrail’in çok fazla sivil ölümüne yol açan, çok katlı binaları ve mülteci kamplarını hedef alması, uluslararası tepkilere yol açtı.
Başkan Joe Biden, ateşkesten sonra yaptığı açıklamada Amerikan tarafının ateşkes çabalarına katkısını anlattı, “neredeyse her saat başı yoğun üst düzey görüşmelerde bulunduk” şeklinde konuştu. Biden ateşkes öncesindeki 11 gün içinde İsrail Başbakanı Netanyahu’yla 6 görüşme yaptığını kaydetti.
Başkan Biden, Mısır Devlet Başkanı Abdülfettah el Sissi’yle de görüştüğünü belirtti, Sissi ve üst düzey Mısırlı yetkililere bu diplomasi çabalarındaki kritik rollerinden dolayı “içten minnettarlık duyduğunu” söyledi.
Biden görüşmelere Batı Şeria’daki Filistin yönetimi ve diğer bazı Ortadoğu ülkelerinin de katıldığını sözlerine ekledi.